สำหรับคนที่เริ่มต้นเรียนเปียโน หลายคนน่าจะคุ้นเคยกับแป้นเหยียบ (Pedal) ทั้ง 3 ตัวที่อยู่ใต้เท้าเราเป็นอย่างดี โดยเฉพาะแป้นเหยียบขวาสุด (Sustain Pedal) ที่เราใช้งานกันบ่อยที่สุดเพื่อลากเสียงให้กังวานยาวนาน
แต่รู้ไหมครับว่า แป้นเหยียบซ้ายสุดที่หลายคนเรียกติดปากว่า "Soft Pedal" นั้น ในทางดนตรีคลาสสิกและดนตรีสากลระดับสูง เขามีชื่อเรียกเฉพาะว่า "Una Corda" และหน้าที่ที่แท้จริงของมัน ไม่ใช่แค่การทำให้เสียงเปียโน "เบาลง" อย่างที่เข้าใจกันทั่วไป
Una Corda คืออะไร? ความลับกลไกที่ซ่อนอยู่ใต้คีย์บอร์ดแกรนด์เปียโน
คำว่า Una Corda เป็นภาษาอิตาเลียน แปลว่า "สายเดียว" (One String) ซึ่งต้องย้อนกลับไปในประวัติศาสตร์ยุคที่ Bartolomeo Cristofori ประดิษฐ์เปียโนขึ้นมา ในยุคนั้นเมื่อเรากดคีย์เปียโน 1 คีย์ ค้อนจะวิ่งไปเคาะสายเสียงที่ขึงไว้เป็นคู่ (2 เส้น)
เมื่อเราใช้ "เท้าซ้าย" เหยียบแป้นซ้ายสุดนี้ กลไกภายในของแกรนด์เปียโน (Grand Piano) จะขยับชุดคีย์บอร์ดและกลไกค้อนทั้ง 88 ชุด เลื่อนขยับไปทางซ้ายมือนิดหน่อย ทำให้จากเดิมที่ค้อนเคยเคาะสายคู่ จะเลื่อนไปเคาะโดนเพียง "สายเดียว" เท่านั้น จึงเป็นที่มาของชื่อ Una Corda นั่นเองครับ และเมื่อเราปล่อยเท้าออกจาก Pedal ชุดกลไกทั้งหมดก็จะคืนตัวกลับมาที่ตำแหน่งเดิมทันที
ในปัจจุบัน เปียโนได้พัฒนาให้ 1 คีย์มีสายขึงถึง 3 เส้น (Tre Corda) ในย่านเสียงกลางและสูง การเหยียบ Una Corda จึงเป็นการเลื่อนค้อนให้ไปเคาะโดนสายเพียง 1 เส้น (หรือ 2 เส้นในเปียโนยุคใหม่) เพื่อลดปริมาณเสียงและเปลี่ยนคุณลักษณะของเสียงไปโดยสิ้นเชิง
ทำไมมันถึงไม่ได้มีไว้แค่ทำเสียงให้ "เบาลง"?
ถ้าเราต้องการแค่เสียงที่เบาลง (Soft) ในฐานะนักเปียโน เราสามารถควบคุมได้ด้วยน้ำหนักนิ้วและแรงกดของเราเองผ่านเทคนิค Dynamic (ระดับความดัง-เบา เช่น p หรือ pp) แต่สิ่งที่คุณจะได้เพิ่มมาเมื่อเหยียบ Una Corda และเป็นสิ่งที่นักเปียโนระดับโลกหลงใหล ก็คือ "Timbre" หรือ สีสันของโทนเสียง (Tone Color) ที่เปลี่ยนไป
-
เสียงที่นุ่มนวลและหม่นลง: เนื่องจากชุดค้อนขยับไปด้านซ้าย ทำให้จุดของหัวค้อนสักหลาดที่กระทบสายไม่ใช่จุดเดิมที่แข็งจากการใช้งานบ่อย แต่เป็นจุดสักหลาดด้านข้างที่ยังนุ่มและฟูอยู่ เสียงที่ได้จึงมีความละมุน ทุ้ม และหม่นลงอย่างมีเอกลักษณ์
-
ความกังวานและมิติเสียงที่ลึกซึ้ง: สายเส้นดนตรีที่ไม่ถูกค้อนเคาะโดยตรง จะเกิดการสั่นสะเทือนตามไปด้วยจากหลักการ Resonance (การสั่นพ้อง) ทำให้เกิดมิติเสียงที่ดูลึกลับ ลอยๆ เหมาะมากกับบทเพลงที่ต้องการอารมณ์อบอุ่น เวิ้งว้าง หรือบทเพลงในยุคอิมเพรสชันนิสม์ (Impressionism) เช่น ผลงานของ Debussy หรือ Ravel
ความแตกต่างเมื่อใช้กับ Upright Piano (อัพไรท์เปียโน)
ข้อควรระวังสำหรับนักเรียนเปียโนที่ฝึกซ้อมที่บ้านด้วย อัพไรท์เปียโน (Upright Piano) กลไกของแป้นเหยียบซ้ายสุดจะไม่ใช่การขยับค้อนไปด้านซ้ายแบบแกรนด์เปียโนนะครับ แต่จะเป็นการขยับให้แถวของหัวค้อนทั้งหมดเลื่อนเข้าไป "ใกล้สายมากขึ้น" เพื่อลดระยะเหวี่ยง ทำให้แรงกระแทกลดลงและเสียงเบาลงได้จริง แต่จะไม่ได้เปลี่ยนโทนเสียง (Timbre) ชัดเจนเท่ากับแกรนด์เปียโนครับ
อยากเปลี่ยนการ "กดคีย์" ให้เป็นการ "ถ่ายทอดอารมณ์ดนตรี" หรือยัง?
การเข้าใจหน้าที่และกลไกที่แท้จริงของเครื่องดนตรี จะช่วยให้นักเปียโนสามารถถ่ายทอดอารมณ์ของบทเพลงออกมาได้อย่างลึกซึ้ง ไม่ใช่เพียงแค่กดโน้ตให้ถูกตัวตามใบเพลง แต่เป็นการควบคุม "สีสันของเสียง" ให้สะกดใจผู้ฟังได้อย่างมืออาชีพ
หากคุณเป็นคนหนึ่งที่รักในเสียงเปียโน และต้องการพัฒนาทักษะการเล่นอย่างถูกวิธี ตั้งแต่การจัดท่าทาง (Posture) ที่ถูกต้อง, การอ่านโน้ต, ทฤษฎีดนตรีสากล, ไปจนถึงเทคนิคชั้นสูงและการตีความบทเพลงเพื่อเตรียมสอบเกรดดนตรีมาตรฐานสากล (เช่น Trinity, ABRSM) หรือเพื่อการเล่นเป็นงานอดิเรกที่ยอดเยี่ยม
ที่ AuttStudio เรามีคอร์สเรียนเปียโนที่ออกแบบมาเพื่อตอบโจทย์ผู้เรียนในทุกระดับ (โดยเฉพาะผู้ใหญ่และผู้เริ่มต้น) ถ่ายทอดด้วยระบบการสอนที่เป็นกันเอง เข้าใจง่าย และลงลึกในรายละเอียดที่ถูกต้อง
เริ่มต้นเส้นทางดนตรีของคุณอย่างถูกวิธีวันนี้ สามารถคลิกดูรายละเอียดคอร์สเรียนเปียโนทั้งหมดของ AuttStudio หรือทักแชทเพื่อปรึกษาและรับโปรโมชั่นพิเศษสำหรับนักเรียนใหม่ได้เลยครับ!